Żeby usprawnić działanie państwa każdemu dorosłemu obywatelowi są przyporządkowane specjalne numery i kody. Dzięki temu można na przykład uniknąć pomyłek wynikających z powtarzalności imion, nazwisk, adresów u różnych osób. Teraz, w dorosłym życiu, najczęściej będziesz się posługiwać: numerem dowodu osobistego, numerem PESEL oraz numerem NIP. Będą potrzebne przy załatwianiu praktycznie wszystkich spraw urzędowych, również w banku czy na uczelni.

Ważnymi numerami osobistymi są:

Numer dowodu osobistego – znajduje się w dowodzie osobistym, jest złożony z symboli literowych (np. ALS) oraz ciągu cyfr.

Numer PESEL – nazwa PESEL to akronim wyrażenia Powszechny Elektroniczny System Ewidencji Ludności. Numer PESEL służy jednoznacznej identyfikacji osoby fizycznej; jest wpisany w dowodzie osobistym, składa się z ciągu jedenastu cyfr.

Numer NIP – czyli Numer Identyfikacji Podatkowej, to dziesięciocyfrowy kod, który służy do identyfikacji podmiotów płacących podatki w Polsce (osób, firm itd.). Zgłoszenia identyfikacyjnego dokonuje się jednokrotnie. NIP jest potrzebny nie tylko przy rozliczaniu własnych dochodów, ale również przy zawieraniu rozmaitych umów i rejestrowaniu się w różnych instytucjach (np. na uczelni). Wniosek o nadanie NIP-u możesz złożyć przy odbiorze dowodu osobistego, a organ, który wydaje dowód (w Twoim przypadku UMK), prześle ten wniosek do Urzędu Skarbowego – skoro trzymasz poradnik w ręce, fakt ten już pewnie nastąpił. Ty czekasz tylko na zawiadomienie z NIP-em (zostanie przysłane pocztą). Nie zgub zawiadomienia!

Numer rachunku bankowego – wprawdzie wciąż nosimy pieniądze w portfelach i kieszeniach, ale w coraz większym zakresie wprowadzany jest bezgotówkowy obrót pieniężny. Karta płatnicza jest rodzajem elektronicznej furtki do konta, czyli nowoczesnego portfela. Jednym z najczęściej wykorzystywanych „elektronicznych portfeli” jest ROR, czyli rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy. Wybierając bank kieruj się jego renomą (czy ma wiarygodną markę?), wysokością opłat za prowadzenie konta, kosztami dodatkowymi (np. za kartę do bankomatu, za możliwość dokonywania operacji pieniężnych przez Internet). Uwzględnij też  dostępność placówek banku i bankomatów. W wybranym banku (siedzibie lub na stronie internetowej) dowiesz się, jakie dokumenty będą Ci potrzebne i jaka jest procedura zakładania rachunku.

Numer Regon – to dziewięciocyfrowy numer identyfikacyjny podmiotu gospodarczego (np. firmy) w krajowym rejestrze urzędowym podmiotów gospodarki narodowej - będzie Ci więc potrzebny, jeśli zdecydujesz się założyć własną firmę. Nazwa Regon pochodzi z pierwszych liter Rejestru Gospodarki Narodowej. Jeszcze do niedawna uzyskanie numeru Regon oznaczało konieczność wizyty w Urzędzie Statystycznym – dziś w Krakowie wniosek o jego nadanie, zmianę lub likwidację złożysz w Punkcie Obsługi Przedsiębiorców przy ul. Wielickiej 28A (załatwiając w tym miejscu wszystkie sprawy konieczne do założenia firmy). Więcej informacji o POP-ie znajdziesz na stronach 47-51.

Gromadzenie osobistych dokumentów, numerów czy kodów nie należy do najprzyjemniejszych czynności, ale pamiętaj, że wszystko to będzie potrzebne w samodzielnym życiu: przy wynajmowaniu czy kupowaniu mieszkania, podejmowaniu pracy i zakładaniu rodziny.


Konieczne i przydatne dokumenty

Poza koniecznym dowodem osobistym (który już zapewne posiadasz), przyda się paszport i prawo jazdy.

Paszport
Twój paszport może być zamiennie używany z dowodem osobistym w innych krajach UE, ale jest podstawowym dokumentem tożsamości w państwach nie należących do UE.

Jak uzyskać paszport?
- idź do Oddziału Paszportowego w Wydziale Spraw Obywatelskich i Cudzoziemców Urzędu Wojewódzkiego, który w Krakowie mieści się  na ul. Przy Rondzie 6. Sala obsługi znajduje się na parterze. Telefon: (12) 392 18 20. Biuro czynne jest w poniedziałki w godz. 9.00-17.00, a od wtorku do piątku w godz. 8.00-17.00.

Będziesz potrzebował następujących dokumentów i załączników:

• Wniosek podpisany własnoręcznie przez Ciebie (formularz otrzymasz na miejscu)

• Dwie jednakowe kolorowe fotografie o wymiarach 35 x 45 mm, wykonane w ciągu ostatnich 6 miesięcy na jednolitym jasnym
tle, mające dobrą ostrość oraz pokazujące wyraźnie oczy i twarz od wierzchołka głowy do górnej części barków, tak aby twarz zajmowała 70-80% fotografii (dokładny opis warunków, jakie muszą spełniać zdjęcia, znajdziesz na www.wrotamalopolski.pl).

• Poprzednio posiadany paszport – jeśli taki posiadałeś

• Dowód uiszczenia opłaty paszportowej (opłatę można uiścić w kasie na miejscu). Opłata podstawowa wynosi 140 zł, ulgowa dla uczniów i studentów 70 zł (musisz mieć przy sobie legitymację, zaświadczenie o tym, że się uczysz lub indeks z wpisem na kolejny semestr).

• Trzeba również przedłożyć dowód osobisty (zawierający numer ewidencyjny PESEL oraz adnotację o stałym zameldowaniu na terenie województwa małopolskiego).

Uwaga!

Złożenie wniosku o wydanie paszportu oraz odbiór paszportu następuje osobiście w organie paszportowym lub innym miejscu wskazanym przez ten organ.

Prawo jazdy

Nawet jeśli nie masz własnego samochodu, prawo jazdy może być atutem, a czasami nawet warunkiem koniecznym w uzyskaniu pracy. Egzaminy na prawo jazdy odbywają się w Wojewódzkich Ośrodkach Ruchu Drogowego (WORD). W Krakowie WORD znajduje się przy ul. Koszykarskiej 33, tel. (12) 656 56 20. Nie obowiązuje rejonizacja, więc można zdawać w dowolnym wybranym ośrodku na terenie kraju – w każdym z nich zasady są takie same i wynikają z przepisów ministerialnych. Co można doradzić tym, którzy chcieliby uzyskać prawo jazdy? Przede wszystkim starannie wybierz szkołę jazdy, bo Twoje powodzenie na egzaminie w dużym stopniu zależy od jej profesjonalizmu. Kursy kosztują średnio od kilkuset do ponad tysiąca złotych, ale dowiedz się, co obejmuje opłata (np. ile godzin jazdy), ile kosztują dodatkowe godziny. Wypytaj znajomych, którzy kurs mają już za sobą, przejrzyj strony internetowe poświęcone tej tematyce. Do egzaminu zostaniesz dopuszczony po ukończeniu kursu oraz złożeniu odpowiednich zaświadczeń (m.in. lekarskiego). I po uiszczeniu opłaty za egzamin. Kiedy już zdasz egzamin teoretyczny (testy) i praktyczny, musisz jeszcze poczekać kilka tygodni, aby upragnione prawo jazdy odebrać w Wydziale Komunikacji UMK (tu też konieczna jest opłata). I kilka słów do tych, którzy być może nie marzyli o zdobyciu prawa jazdy – do osób niepełnosprawnych. Otóż jest to  ożliwe nawet w przypadku znacznego upośledzenia ruchu! Konieczne będzie jedynie dostosowanie samochodu. Na stronie www.naukajazdy.pl/niepelnosprawni/niepelnosprawni.asp znajdziesz ważne informacje, adresy szkół jazdy przyjaznych osobom niepełnosprawnym, jak również zakładów przystosowujących samochody dla osób niepełnosprawnych.

Informacje o egzaminie, przepisy drogowe, wykaz ośrodków szkolenia znajdziesz na stronach:
www.mord.krakow.pl - strona Małopolskiego Ośrodku Ruchu Drogowego.
www.naukajazdy.pl (na tej stronie znajdą też ważne informacje te osoby, które chciałyby posiąść zawodowe prawo jazdy, np. przyszli kierowcy zawodowi, spedytorzy, przewoźnicy).